Heerhugowaard begon als een lintdorp langs de Middenweg, met uitlopers langs onder andere de Hondeweg (thans Van Veenweg). Het huidige Heer- hugowaard is ontstaan als agglomeratie tussen de dorpen Zuid, De Noord en 't Kruis, waarbij in eerste instantie Zuid als eigen kern verdween en geheel opging in Heerhugowaard.
't Kruis is vanaf uitbreiding in de jaren 90 van de twintigste eeuw steeds meer onderdeel van Heerhugowaard. De Noord is voor groot gedeelte nog een eigen dorp, alleen het zuiden is opgegaan in de stad. Ook andere buurtschappen worden langzaam steeds meer opgenomen in de stad. Butterhuizen is daar goed voorbeeld van.
In de loop van de tijd is de bevolking uitgebreid. In 1960 telde Heerhugo- waard 6800 inwoners, in 1975 25.000, in 2004 47.239, en per 1 juli 2006 49.644 (bron: CBS). Op 14 mei 2007 werd de 50.000e inwoner verwel- komd. Heerhugowaard is in de jaren zeventig zelfs een paar jaar de snelst groeiende gemeente van Nederland geweest. Volgens de meest recente gegevens (Regionale Woonvisie) zal Heerhugowaard tot 2015 nog ruim 6800 woningen bouwen. Het is de bedoeling dat Heerhugowaard na alle uitbrei- dingen rond de 63.000 inwoners zal tellen. Het overgrote deel van de in- woners woont in nieuwbouwwijken, waarvan de laatsten Zuidwijk-Huygenhoek en Stad van de Zon zgn. Vinex-wijken zijn.